Rozmowa – to też trzeba umieć

Artykuł studentki Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Szczecińskiego dotyczy różnych życiowych sytuacji, a zawarte w nim rady mogą być pomocne na co dzień. Kiedy przyjdzie nam spotkać się z osobą przeżywającą żałobę, warto po pierwsze pamiętać, że rozmowa na ten temat to jej wolny wybór i nie należy jej do tego przymuszać. Z drugiej strony taka rozmowa może być jej bardzo pomocna, więc trzeba być na nią otwartym. Ale gdy już do niej dojdzie, pamiętajcie o tym, co przeczytacie w tym artykule.

Rozmowa – to też trzeba umieć

Podczas trudnych chwil rozmowa powinna dawać wsparcie, poczucie bezpieczeństwa, budować zaufanie. Ma ona za zadanie stać się pomostem łączącym słowa, które ciężko wypowiadać, które bolą i są pełne żalu. Często jednak bywa dokładnie na odwrót. Zdarza się, że właśnie w trudnych przeżyciach, mowa zaczyna być źródłem nieporozumienia. Zamiast zbliżać - oddala, powodując, że kontakt z drugim człowiekiem bywa zaburzony, a postawione bariery są takie, że nie można ich ominąć.


Do najczęściej używanych barier podczas komunikacji należą: osądzanie, krytykowanie, przezywanie i nadawanie etykiety, stawianie diagnozy, rozkazywanie, grożenie, moralizowanie, stawianie zbyt wielu lub niewłaściwych pytań,  udzielenie rad, uspokajanie.


Co oznaczają te hasła?


Osądzanie: przyjmowanie bądź odrzucenie tego co mówi druga osoba, wydawanie na jej temat opinii, oceny.


Krytykowanie: negatywne opinie kierowane w stosunku do drugiej osoby


Przezywanie: poniżanie kogoś lub podciąganie go pod stereotyp ( „Co za głupek „ , „ Dokładnie jak kobieta”.


Stawianie diagnozy: zastanawianie się i analizowanie dlaczego osoba zachowuje się tak jak się zachowuje, odgrywanie psychologa - amatora (''Myślisz, że jesteś lepszy ode mnie tylko dlatego, że masz lepsze oceny”).


Rozkazywanie : nakazywanie drugiej osobie tego co ma wykonać, tego co chcemy od niej („Natychmiast przestań się mazgaić! Dlaczego? Bo jak tak powiedziałam”).


Grożenie: podporządkowanie sobie zachowania drugiej osoby, poprzez grożenie jej negatywnymi konsekwencjami („Jeśli tego nie zrobisz, przestanę się z Tobą przyjaźnić” ).


Moralizowanie: mówienie, że ktoś powinien postąpić w taki to a taki sposób „Powinnaś była tego nie robić ja bym się zachowała w zupełnie inny sposób”).


Stawianie zbyt wielu pytań: („Kiedy to się stało? Co teraz czujesz? Czy wiesz, co teraz robić?”).


Udzielanie rad: podawanie rozwiązań problemów drugiej osobie („Jak bym na Twoim miejscu w ogóle bym się nie smucił”).


Uspokajanie: próby powstrzymania negatywnych emocji, które przeżywa druga osoba („Nie przejmuj się już. Wszystko się w końcu ułoży”).


Jak możemy zauważyć, sporo jest niewłaściwych zachowań, które możemy popełnić  podczas ważnej dla nas rozmowy. Takie sposoby formułowania wypowiedzi niosą ze sobą ryzyko, że konwersacja nie przyniesie zamierzonych efektów. Mogą stłumić rozmowę, wywołać wiele negatywowych emocji, obniżyć samoocenę, spowodować, że osoba wycofa się zostając sam na sam ze swoimi problemami. Po nieudanej konfrontacji, nam też będzie towarzyszyło wiele trudnych odczuć, poczucie winny, złość na siebie. Bariery mogą spowodować trwałą szkodę, dlatego tak ważne jest aby  poznać je i nauczyć się komunikować w sposób poprawny. 


Należy zadbać o wiele drobnych szczegółów, które mogą wydać się nieistotne. Dobrze aby rozmowa odbywała się w miłym i budzącym bezpieczeństwo miejscu. W otoczeniu, w którym będzie można spokojnie omówić ważne sprawy, w którym nie będzie szumu, hałasu i nikt trzeci nie przeszkodzi. Bardzo ważnym elementem poprawnej komunikacji jest utrzymanie kontaktu wzrokowego,  jest to jeden z najważniejszych przejawów okazywania  zainteresowania.


Przyjęcie odpowiedniej pozycji ciała też sygnalizuje to jak jesteśmy nastawieni do rozmówcy. Czy będzie to pozycja zamknięta czy otwarta. W pozycji otwartej ramiona są ułożone są wzdłuż boków ciała, a nogi nie są skrzyżowane. Można również delikatnie pochylić się. Minimalizujmy gesty i przypadkowe ruchy. Wiercenie się, ziewanie mogą zostać odczytane jako brak zainteresowania i znudzenie. Prawidłowe jest również używanie podczas rozmowy zwrotów: „Mhm”, „O”, „Rozumiem”.


Pytania otwarte (Jak się czujesz w takiej sytuacji?) będą zdecydowanie lepsze niż pytania zamknięte, dające tylko możliwość odpowiedzi: tak lub nie (Czy czujesz się źle w takiej sytuacji?).


Bardzo ważnym elementem poprawnej komunikacji jest zastąpienie komunikatu TY zawsze się złościsz, jak…,  na komunikat JA czuję się źle, gdy ty na mnie krzyczysz. Komunikat Ja, pozwala na ukazanie swoich odczuć, nie oskarża drugiej osoby, dzięki temu osoba nie musi przyjmować postawy obronnej tylko może zastanowić się nad tym co przeżywamy, ponieważ bardzo często nie zdaje sobie sprawy z naszych uczuć w danej sytuacji.


Najważniejsze jednak jest to aby zdać sobie sprawę, że podane propozycję nie stanowią recepty na udaną rozmowę, mogą ja ułatwić, ale nie jest to gotowy przepis na idealną konwersację, ponieważ spotkanie dwóch osób jest naznaczone wieloma emocjami, nieświadomymi zachowaniami, których nie można objąć w żadne standardy, podpunkty czy plan, który można rozpisać krok po kroku.


tekst: Inga Janik


photo by Alex Bruda


Komentarze (0)

Dodaj komentarz


Maksymalnie 500 znaków





Kod




Nie ma jeszcze komentarzy
W tym dziale znajdują się różne teksty, publikacje, przemyślenia, rozważania, które mogą Cię zainteresować. Są one związane z różnymi sprawami, nie tylko ze śmiercią i żałobą. Wszystkie teksty możesz komentować.

Zobacz również